معرفی

* بخش امانت:

بخش امانت کتابخانه مرکز فعالیت های ذیل را انجام می دهد:
بخش امانت و مخزن
 
پويايي هر كتابخانه مستلزم ارائه خدمات مناسب ، مداوم و روز آمد است . به عبارتي ديگر هويت هر كتابخانه نزد كاربران با ارائه خدمات آن شناخته مي شود. تمام فعاليت هاي كتابخانه (گزينش ، فراهم آوري ، سازماندهي و دسترس پذير كردن منايع ) در جهت ارائه خدمات به استفاده كنندگان كتابخانه است و بيشترين تبلور آن در قسمت امانت است. بخش امانت كتابخانه با استفاده از نرم افزار جامع کتابخانه ای امكان استفاده از منابع موجود و نيز جستجوي منابع از طريق موضوع ، نويسنده عنوان و ساير مشخصات كتابشناختي به مراجعان ارائه خدمت مي كند. شيوه تنظيم كتابها در ابتدا براساس رده بندي كتابخانه کنگره می باشد . مخزن به صورت نظام قفسه باز طراحي شده. همه كتابها در كتابخانه به استثناء كتابهاي مرجع با در نظر گرفتن قوانين امانت کتابخانه به امانت داده مي شوند
فعالیت های امانت
مهمترین  وظایف بخش امانت :
1- امانت و عودت کتاب از طریق رایانه برای مراجعین
2- جستجوی کتاب و اطلاعات کتابشناختی برای مراجعین و فایل و چک کردن کتب برگشتی در مخزن 
3- قفسه خوانی و برطرف نمودن اشکالات موجود در شماره کتب و مشخص نمودن کتب مفقودی
4- تسویه حساب دانشجویان فارغ التحصیل
5- ارائه خدمات تمدید کتاب از طریق مراجعه مستقیم و تماس تلفنی
6- دریافت پیشنهادات و انتقادات مراجعین درباره نحوه سطح ارائه خدمات و بکارگیری آنها در حد امکان جهت بهبود کیفیت ارائه خدمات
 

بخش امانت کتابخانه (عودت و امانت -بازگرداندن منابع به قفسه ها و ...) بطور کلی کلیه امور میز امانت بر عهده سرکار خانم پوراصغریان و خانم مافی میباشد.

*بخش فهرست نویسی:

  در علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، فهرست‌نویسی به فرآیندی گفته می‌شود که برای آماده‌سازی یک کتاب، یایک مجموعه مکتوب، یا چندرسانه‌ای  انجام می‌شود تا دستیابی سریع  و صحیح به آن کتاب یا مجموعه میسر شود هدف اصلی  فهرست‌نویسی،  برقراری نظمی است که به کمک آن هم کتابدار و هم مراجعه کننده بتوانند به  سهولت و صحت،کتاب  مورد  نیاز خود را  از میان کتابهای موجود در کتابخانه بیابند البته در اغلب کتابخانه‌ها، سعی می‌شود کتابهای هم موضوع در  کنار  یکدیگر قرارگیرند به هر یک از موارد اطلاعاتی  که برای توصیف کتاب‌شناختی مشخصات یک  کتاب  ذکر می‌شود یک شناسه می ‌گویند. فهرست‌نویس‌ها توصیفات لازم در شناسه‌ها را می‌نویسند.افزون برشناسه‌نویسی معمولاً ‌امور رده‌بندی و تعیین موضوع نیز بر عهده فهرست‌نویس است درکتابخانه ملی ایران برای  هر کتاب یک فهرست‌نویسی پیش از انتشار صورت می‌گیرد که به اختصار فیپا نامیده می‌شود
فهرست نویسی در حقیقت تلاش در جهت ایجاد برگه ای است که مراجعان را به منابع مورد نظر خود برسانند برگه فهرست کتاب در واقع حکم شناسنامه کتاب را دارد.که این شناسنامه می بایستی در سراسر جهان به یک شکل  تهیه شود .به عبارتی دارای استانداردبین المللی است.

  فهرست نویسی دارای مراحل ذیل است:

  • فهرست نویسی توصیفی
فهرست نویسی تحلیلی
فهرست نویسی توصیفی باید مطابق با قواعد فهرست نویسی انگلو امریکن انجام گیرد.وشامل سرشناسه (نام پدید آور اثر  یا در مواردی خاص که پدیدآاثرمشخص نیست عنوان اثر)میباشد (عنوان کامل اثر)،(نوبت ویرایش)،(نوع ماده "کتاب،CDوسایر شکل های منابع کتابخانه ای)، (تعداد صفحه یا تعداد جلد)،(وضعیت تصویر)
 
فهرست نویسی تحلیلی موضوع مواد (کتاب،و منابع غیر کتابی)مطابق با سر عنوانهای موضوعی فارسی (برای کتابهای فارسی) یا سرعنوانهای موضوعی کتابخانه ملی پزشکی آمریکا MESHبرای کتابهای لاتین  تعیین میشود و در بخش تحلیلی کارت شناسه کتاب آورده میشود

 
شماره رده بندی :
این شماره که نشانگر مکان تعیین کتاب در قفسه کتابخانه و حاوی اطلاعاتی نظیر سال انتشار و شماره نسخه و جلدو موضوع کتاب میباشد در گوشه بالای سمت راست کارت شناسه آورده میشود  که برای دسترسی به کتاب مورد نظر جستجوی این شماره و ارایه آن  به کتابدار بخش امانت الزامی میباشد.

در این بخش فهرست نویسی به دو بخش فارسی و لاتین تقسیم شده است و بر عهده سرکار خانم پور اصغریان می باشند. تجربیات و تسلط این همکاران باعث گردیده که کتابخانه دانشکده پزشکی دقیقا منطبق بر استاندارد های جهانی  کتابخانه های بیمارستانی باشد .
 
*بخش خدمات فنی:
جهت آماده سازی کتاب به منظور دسترسی و قابل استفاده بودن در  کتابخانه مراحل ذیل انجام می پذیرد.
الف) بعد از ورود کتاب به کتابخانه ( چه بصورت خرید مانند خرید از نمایشگاه کتاب و چه بصورت اهداء) کتاب بایستی با مهرکتابخانه مهر شود . که این مهر در صفحه عنوان ، پایان کتاب   مهمور  می شود.
ب)سپس باید دارای یک شماره ثبت باشد. که برای تعیین این شماره ثبت باید کلیه مشخصات کتابشناسی کتاب در دفتری که به این منظور تهیه شده است نوشته می  شود و یک کد اموال نیز به کتاب تعلق میگیرد.
ج) سپس کتاب به قسمت فهرست نویسی ارجاع داده میشود . آنگاه فهرست نویس که یکی از تخصصی ترین کارهای کتابخانه است کتاب رافهرست نویسی می نماید و بعد از تعیین شماره  بازیابی به قسمت ورود اطلاعات به نرم افزار جامع کتابخانه ای ارجاع داده میشود.
د)با استفاده از نرم افزار کتابخانه شماره بازیابی رابر روی لیبل((برجسب)) های مخصوص چاپ و در مکان مشخص شده و استانداردی جسبانیده و کارت های امانت وجیب کتاب را به آن متصل نموده ، وکتاب  بر اساس آن شماره بین المللی درون قفسه و مخزن کتابخانه قرار میگیرد.

فرآیند خرید کتاب تا کتابخانه  
1.       خرید از نمایشگاه
2.       کنترل کتابهای دریافتی با فاکتورهای موجود
3.       پیگیری کسری کتابها
4.       زدن مهر مالکیت کتابخانه در صفحه عنوان و تعدادی از صفحات کتاب از ابتدا تا انتها
5.       زدن مهر کتابخانه در صفحه عنوان کتاب.
6.       چسباندن جیب جهت امانت کتاب در داخل جلد در  انتهای کتاب
7.       ثبت کتب فارسی در دفتر ثبت فارسی و ثبت کتب لاتین در دفتر ثبت لاتین
8.       نوشتن شماره ثبت و تاریخ ثبت در کتاب و مهر ثبت در صفحه عنوان کتاب
9.       مطابقت کتابها با موجودی کتابخانه در صورتیکه کتاب تکراری باشددر پشت صفحه عنوان شماره راهنمای کتاب نوشته می‌شود و همچنین شماره مدرک کتاب درداخل مهر
10.   مالکیت کتابخانه در صفحه عنوان نوشته می شود و شماره ثبت کتاب وارد کامپیوتر شده و بعد از چک شدن
11.   اطمینان از صحت اطلاعات وارد شده  تنها از عطف و بارکد و کارت امانت پرینت گرفته می شود و بعد از چسباندن عطف و بارکد و چک نهایی کتاب، آنها را به بخش امانت ارسال می‌کنند.
12.   در صورتی که کتاب تکراری نباشد ابتدا اطلاعات مربوط به فهرست روی کاربرگه‌های مخصوص نوشته می‌شود.
13.   اطلاعات موجود در کاربرگه توسط تایپیست وارد کامپیوتر می شود.
14.   جهت تصحیح اشتباهات احتمالی اطلاعات وارد شده روی کامپیوتر چک می شود.
15.   از کارت‌های فهرستنویسی، برچسب عطف، برچسب بارکد و کارت امانت پرینت گرفته می‌شود.
16.   برچسب عطف روی عطف و برچسب بارکد پشت جلد کتاب چسبانده می‌شود و کارت امانت داخل جیب کتاب قرار می‌گیرد.
17.   مرحله پایانی چک نهایی کتاب می‌باشد که شامل چک شماره  ثبت، پشت نویسی، عطف، بارکدکنترل شماره ثبت در نرم افزار، و تعداد کارتهای فهرست می‌باشد.
18.   اشکالات احتمالی تصحیح می‌شوند و در پایان کتابها به بخش امانت ارسال می‌گردند.
19.   یکی دیگر از فعالیتهای مهم در این بخش قفسه خوانی و رفع اشکالات و نواقص های است که در طول سال احیانا در مخزن بوجود آمده به این صورت هر ساله در ایام تابستان کل کتابهای موجود در مخزن  را با کامپیوتر چک کرده و در صورت مشاهده هر گونه نقص،  اشکالات برطرف گشته کتابهای فرسوده از قفسه ها خارج شده  و به صحافی  ارسال می گردد و کتابهایی که شماره عطف و یا شماره ثبت آنها احیانا اشتباه است به بخش خدمات فنی جهت تصحیح ارسال می‌گردد
 
*بخش مجموعه سازی و انتخاب منابع :
کتابخانه: واحدی زنده است که برای استفاده ی یک جامعه بنا نهاده شده، بنابر این منابعی که فراهم می شوند، باید مورد نیاز و خواست جامعه مربوط باشند.
مجموعه ی کتابخانهشامل تمام مواد مختلفی است که در کتابخانه برای استفاده ی مراجعه کنندگان فراهم می شود ومنابع کتابخانه یا موجودی کتابخانه نیز خوانده می شود 
مجموعه سازی: یعنی با برنامه ریزی، منابع کتابخانه به شیوه ای گردآوری شوند که نه تنها نیازهای فوری استفاده کنندگان بر آورده شوند، بلکه مجموعه ای منسجم و معتبر فراهم آید که به کمک آن و بر پایه ی اهداف و خدمات پیش بینی شده، در سال های بعد هم بتواند پاسخگو باشد. به طور کلی به مجموعه ی فعالیت های انتخاب، سفارش و دریافت منابع کتابخانه ای که به کمک خرید، اهدا یا مبادله انجام می گیرد ، مجموعه سازی می گویند.
کتابخانه ای که مجمو عه اش برای آموزش و پژوهش، پر کردن اوقات فراغت و ایجاد لذت مخاطب خود گردآوری نشود، پس از مدت کوتاهی به انباری متروک تبدیل می شود. کتاب بدون خواننده، چیزی بیهوده و کتابخانه ی بدون خواننده، گورستان کتاب خواهد بود. یک مجموعه ی خوب، آن است که خوانندگان از آن  بهره مند شوند.
اصول کلی: در انتخاب منابع باید اصول زیر را در نظر داشت

شناخت ویژگی های فرهنگی، فعالیت های بنیادی و سلیقه و پسند جامعه ی استفاده کننده.
فراهم کردن آثار مختلف در زمینه موضوع هایی که به جامعه مربوط می شوند و ممکن است مورد نیاز آن ها باشند. باید از انتخاب منابعی که خواننده ندارد، پرهیز کرد و اولویت را به انتخاب منابع کم بها با خواننده ی بسیار، در برابر منابع گران بها با خواننده ی کم داد.
 
بی طرفی در انتخاب منابع.
فراهم کردن مجموعه ای کامل با بهترین کتاب ها در هر موضوع با توجه به دگرگونی های جاری در افکار و عقاید مراجعه کنندگان.
در نظرگرفتن کیفیت مطالب و نیاز خواننده . خواست خواننده اصل مهم در انتخاب منابع است.
برابری و بی طرفی در انتخاب منابع در زمینه ی نژاد، ملیت، قوم، پیشه، دین و مکتب های فکری.
 
تهیه ی منظم و سریع کتاب های جدید با رعایت تناسب و تعادل از نظر کمیت و محتوای موضو عی.
 
پذیرش منابع اهدایی با توجه به سیاست انتخاب منابع.
 
حذف منابعی که مورد نیاز نیستند یا استفاده ی چندانی ندارند و اهدای آن ها به شکل امانت بین کتابخانه ای. در حذف منابع نا خواسته باید با دقت عمل کرد.در مجموع انتخاب منابع کار آسانی نیست و باید روش آن روشن و آشکار و پیرو راهبرد معینی باشد. هر از گاهی باید مجموعه را ارزشیابی کرد .

بخش مجموعه سازی:
وظیفه و کارکرد این بخش ازکتابخانه مرکز عبارت است از کلیه امور مربوط به سفارش و تهیه منابع کتابخانه ای اعم از کتاب ،نشریه، و منابع غیر کتابی مانند سی دی های آموزشی وتهیه بانکهای اطلاعاتی و... صورت مستقیم یااز طریق مبادله و اهداء می باشد.
در مجموعه سازی کارهای دوره ای وجود دارد که ازجمله آنهاوجین کردن، مبادله،اهدا،شناخت کارگزاران خوب ،دریافتن منابع کتابخانه ای سفارش داده شده ، بررسی مجموعه کتابخانه میباشد
 
*بخش مرجع نشریات و اطلاع رسانی پزشکی:
مرجع مجازی /الکترونیکی/دیجیتالی
اصطلاح های« مرجع مجازی»، « مرجع دیجیتالی»، « مرجع الکترونیکی»، « مرجع زنده»،« مرجع آنی»، « بپرس از...» و یا « خدمات اطلاع رسانی اینترنتی»  که به جای یکدیگر مورد استفاده قرار میگیرند برای توصیف خدمات مرجعی به کار می روند که فناوری رایانه ای را به شیوه های مختلف بکار میبرند.

تعریف مرجع مجازی

«
خدمات مرجع مجازی یا دیجیتالی، خدمات پرسش و پاسخ بر پایه اینترنت است که کاربران را با متخصصان اطلاع رسانی یا متخصصان موضوعی مرتبط می کند. خدمات مرجع مجازی از اینترنت برای ارتباط مردم با افرادی که میتوانند پاسخ سوالات را ارائه نمایند و حمایت از گسترش این مهارت ها استفاده می کند

مرجع مجازی) نوعی از خدمات مرجع است، که بنیانی الکترونیکی دارد و اغلب دریک موقعیت زمانی واقعی یعنی زمانی که مشتری از رایانه یا سایر تکنولوژی‌های اینترنت جهت برقراری ارتباط با کارمند مرجع استفاده می‌کند، بدون این‌که به‌طور فیزیکی در کتابخانه حضور یابد کانال‌های ارتباطی مورد استفاده در مرجع مجازی شامل گفتگو ارتباط صدایی و پست الکترونیکی می‌باشد.

به طور کلی دو دلیل عمده باعث ظهور خدمات مرجع دیجیتالی در عصر حاضر شده است :

تغییر شیوه یادگیری در محیط غیر همزمان
ظهور نظام های خدماتی و فناوری های وب مبنا